作者：保禄
在《多俾亚传》第8章中，关于‘三夜守贞’的记载曾指引了无数圣者的婚姻。而现代译本则删除了这一段，而关于‘圣人子孙’的动人教导不应被遗忘。
《多俾亚传》第8章 拉丁文
1. Póstquam vero cœnavérunt, introduxérunt iúvenem ad eam.
晚餐后，他们便将青年人领到撒辣那里。2. Recordátus ítaque Tobías sermónum Ángeli, prótulit de cassidíli suo partem íécoris, posuítque eam super carbónes vivos.
那时多俾亚想起天使的话来，就从自己的行囊中取出了一块鱼肝，放在火炭上。3. Tunc Ráphael Ángelus apprehéndit dæmónium, et religávit illud in desérto superióris Ægýpti.
那时辣法耳天使就捉住魔鬼，将它捆绑在上埃及的旷野中。4. Tunc hortátus est vírginem Tobías, dixítque ei: Sara, exsúrge, et deprecémur Deum hódie, et cras, et secúndum cras: quia his tribus nóctibus Deo iúngimur: tértia autem transácta nocte, in nostro érimus coniúgio.
此刻多俾亚就劝告处女说：“撒辣，起来！今日，明日，后日我们当祈求天主，这三夜我们要与天主契合，三夜过了之后，我们才能相结合。”5. Fílii quippe sanctórum sumus, et non póssumus ita coniúngi sicut gentes, quæ ignórant Deum.
“因为我们是圣人的子孙，不能如那般不认识天主的外邦人一样相结合。”6. Surgéntes autem páriter, instánter orábant ambo simul, ut sánitas darétur eis.
于是两人起来恳切祈祷赐他们身体无恙。7. Dixítque Tobías: Dómine Deus patrum nostrórum, benedícant te cæli et terræ, maréque et fontes, et flúmina, et omnes creatúræ tuæ, quæ in eis sunt.
多俾亚说道：“我们祖宗的上主天主呀！望天地、海洋、泉源、江河与其中所有的一切被造的物类都赞美祢！”8. Tu fecísti Adam de limo terræ, dedistíque ei adiutórium Hevam.
“祢曾用黄土造了亚当，并且将厄娃给他当助手。”9. Et nunc Dómine tu scis, quia non luxúriæ causa accípio sorórem meam cóniugem, sed sola posteritátis dilectióne, in qua benedicátur nomen tuum in sæcula sæculórum.
“上主啊！祢知道我如今娶我的妹妹为妻，并不是为了情欲，而只是为了希望得到后代，使祢的圣名世世代代永受赞扬。”10. Dixit quoque Sara: Miserére nobis Dómine, miserére nobis, et consenéscamus ambo páriter sani.
撒辣说道：“怜恤我们吧！上主！怜恤我们吧！赏赐我们二人同样健康，白头偕老。”11. Et factum est circa pullórum cantum, accersíri iussit Ragúel servos suos, et abiérunt cum eo páriter ut fóderent sepúlchrum.
大约在鸡鸣时分，辣古耳吩咐他的仆人们集合，一同去挖掘坟墓。12. Dicébat enim: Ne forte símili modo evénerit ei, quo et céteris illis septem viris, qui sunt ingréssi ad eam.
因为他心里想：“恐怕他也会像之前那七个娶她的男子一样死掉。”13. Cumque parássent fossam, revérsus Ragúel ad uxórem suam, dixit ei:
当他们挖好坑后，辣古耳回到妻子那里，对她说：14. Mitte unam de ancíllis tuis, et vídeat si mórtuus est, ut sepéliam eum antequám illuéscat dies.
“派一个女仆进去，看看他是否死了，好叫我在天亮前把他埋了。”15. At illa misit unam ex ancíllis suis. Quæ ingréssa cubículum, réperit eos salvos et incólumes, secum páriter dormiéntes.
她派出了一个女仆。女仆进入卧室，发现他们两人平安无事，正睡在一起。16. Et revérsa nunciávit bonum núntium: et benedixérunt Dóminum, Ragúel vídelicet et Anna uxor eius,
女仆回来报告了这个好消息。于是辣古耳和他的妻子安纳便赞美上主。17. et dixérunt: Benedícimus te Dómine Deus Israel, quia non cóntigit quemádmodum putabámus.
他们说：“以色列的上主天主，我们赞美祢！因为事情并没有像我们预料的那样发生。”18. Fecísti enim nobíscum misericórdiam tuam, et exclusísti a nobis inimícum persequéntem nos.
“祢对我们施行了仁慈，将那迫害我们的仇敌赶走了。”19. Misértus es autem duóbus únicis. Fac eos Dómine plénius benedícere te: et sacrifícium tibi laudis tuæ et suæ sanitátis offérre, ut cognóscat univérsitas géntium, quia tu es Deus solus in univérsa terra.
“祢怜悯了这两个独生子女。上主，求祢使他们更完备地赞美祢，向祢献上赞美之祭和康复之祭，好让万民都知道，唯有祢是普天下的天主。”20. Statímque præcépit servis suis Ragúel, ut replérent fossam, quam fécerant priúsquam elucésceret.
辣古耳随即吩咐仆人们，在天亮前把之前挖的坑填平。21. Uxóri autem suæ dixit ut intruéret convívium, et præparáret ómnia, quæ in cibos erant iter agéntibus necessária.
他又吩咐妻子准备筵席，并备好旅行者所需的一切食物。22. Duas quoque pingues vaccas, et quátuor aríetes occídi fecit, et parári épulas ómnibus vicínis suis, cunctísque amícis.
他还牵来两头肥牛和四只公羊宰杀了，为所有的邻居和朋友准备丰盛的饭菜。23. Et adiurávit Ragúel Tobíam, ut duas hebdómadas morarétur apud se.
辣古耳恳求多俾亚在他那里住满两周。24. De ómnibus autem, quæ possidébat Ragúel, dimídiam partem dedit Tobíæ, et fecit scriptúram, ut pars dimídia quæ superérat post óbitum eórum, Tobíæ domínio deveníret.
辣古耳将自己财产的一半赠送给多俾亚，并立下文据，规定剩下的一半在他们夫妇去世后也归多俾亚所有。
拉丁通俗本（Vulgata）明确提出了“三夜之约”。多俾亚要求撒辣：“今日、明日、后日我们当祈求天主，这三夜我们要与天主契合（Deo iungimur）。” 而思高圣经（梵二后译本）： 仅仅说 “我们一同祈祷……她便起来，于是一起开始祈祷。” 思高本删除了“三天延迟圆房以敬礼天主”的具体要求，使得这段婚姻的开端从一个深思熟虑的修德行为，变成了普通的婚前祷词。
拉丁文本有一句极具分量的话：“因为我们是圣人的子孙（filii quippe sanctorum sumus），不能如那般不认识天主的外邦人一样相结合。” 而现代译本完全缺失了这一句。拉丁文版强调了信徒婚姻的“特殊性”和“尊贵感”，而思高本则略过了这种基于选民身份的道德自律。
第9节，明确地否定了情欲的作用：“……并不是为了情欲，而只是为了希望得到后代，使祢的圣名世世代代永受赞扬。” 而现代译本则是“……并不是由于情欲，而是出自纯正的意向。” 拉丁文版本将“纯正意向”具体化为“为了延续信仰的后代和赞美天主名号”，其神学导向更加清晰。
可见，这一段拉丁经文，实际上构成了天主教传统中 “婚姻圣事性” 的伦理基础：
“非情欲，而为后代” (Non luxuriæ causa)： 这确立了婚姻的首要目的——并非感官的沉溺，而是为了建立一个敬虔的家庭，使天主的圣名永受赞扬。
“圣人的子孙” (Filii sanctorum)： 这句话赋予了信徒家庭一种强烈的神圣自豪感。它提醒每一对新婚夫妇：你们的结合不是两个个体的契约，而是天主子民神圣血脉的延续。
虽然《西乃抄本》（Codex Sinaiticus）等希腊文本被大量采用，但《拉丁通俗本》所保留的“三夜祈祷”传统，承载了宗徒时代的修德传统。
延迟圆房并不是否定肉体，而是将肉体的主权先献给天主。这种“先求祂的国和祂的义”的原则，在现代思高本中被淡化为一句简单的祈祷，确实极大地削弱了经文原本的震撼力和指导意义。
《脱利腾大公会议》（Council of Trent） 曾正式宣布《拉丁通俗本》为教会在公共读经、辩论、讲道和解释中的法定权威版本（Authentic Version）。在梵二之后，如果我们而丢失了“三夜守贞”这种核心教导，那无异于丢掉了信德的骨架。
《多俾亚传》第8章 希腊文
1 ΟΤΕ δὲ συνετέλεσαν δειπνοῦντες, εἰσήγαγον Τωβίαν πρὸς αὐτήν.
1 吃喝完毕以后，他们要睡觉去，便领少年人进了那间小房。2 ὁ δὲ πορευόμενος ἐμνήσθη τῶν λόγων Ραφαὴλ καὶ ἔλαβε τὴν τέφραν τῶν θυμιαμάτων καὶ ἐπέθηκε τὴν καρδίαν τοῦ ἰχθύος καὶ τὸ ἧπαρ καὶ ἐκάπνισεν.
2 那时多俾亚想起辣法耳的话，便从袋中拿出所存的鱼肝和鱼心，放在香炉的火炭上。3 ὅτε δὲ ὠσφράνθη τὸ δαιμόνιον τῆς ὀσμῆς, ἔφυγεν εἰς τὰ ἀνώτατα Αἰγύπτου καὶ ἔδησεν αὐτὸ ὁ ἄγγελος.
3 鱼的气味制伏了恶魔，使他逃往埃及的内陆去。辣法耳也追去，把他綑在那里，倐忽间就回来了。4 ὡς δὲ συνεκλείσθησαν ἀμφότεροι, ἀνέστη Τωβίας ἀπὸ τῆς κλίνης καὶ εἶπεν· ἀνάστηθι, ἀδελφή, καὶ προσευξώμεθα, ἵνα ἐλεήσῃ ἡμᾶς ὁ Κύριος.
4 人们出去以后，他们俩关上了房门。多俾亚便从床上坐起来，对她说：「妹妹，起来！我们一同祈祷，祈求我们的上主，在我们身上施行仁慈和保佑。」5 καὶ ἤρξατο Τωβίας λέγειν· εὐλογητὸς εἶ, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ εὐλογητὸν τὸ ὄνομά σου τὸ ἅγιον καὶ ἔνδοξον εἰς τοὺς αἰῶνας· εὐλογησάτωσάν σε οἱ οὐρανοὶ καὶ πᾶαι αἱ κτίσεις σου.
5 她便起来，于是一起开始祈祷，祈求上主保佑他们；他便开始祈祷说：「我们祖宗的天主，你是应受赞美的！你的名号是世世代代应受颂扬的。诸天及你的一切造物，都应赞颂你于无穷之世。」6 σὺ ἐποίησας ᾿Αδὰμ καὶ ἔδωκας αὐτῷ βοηθὸν Εὔαν στήριγμα τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· ἐκ τούτων ἐγεννήθη τὸ ἀνθρώπων σπέρμα. σὺ εἶπας· οὐ καλὸν εἶναι τὸν ἄνθρωπον μόνον, ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθὸν ὅμοιον αὐτῷ.
6 是你造了亚当，是你造了厄娃作他的妻子，作他的辅助和依靠，好从他们二人传生人类。你曾说过：一人独处不好，我要给他造个相称的助手。7 καὶ νῦν, Κύριε, οὐ διά πορνείαν ἐγὼ λαμβάνω τὴν ἀδελφήν μου ταύτην, ἀλλὰ ἐπ᾿ ἀληθείας ἐπίταξον ἐλεῆσαί με καὶ αὐτῇ συγκαταγηρᾶσαι.
7 上主，现在我娶我这个妹妹，并不是由于情欲，而是出自纯正的意向。求你怜悯我和她，赐我们白头偕老！」8 καὶ εἶπε μετ᾿ αὐτοῦ· ἀμήν.
8 他们互相答说：「阿们！阿们！」9 καὶ ἐκοιμήθησαν ἀμφότεροι τὴν νύκτα.
9 随后便睡了一夜。10 καὶ ἀναστὰς Ραγουὴλ ἐπορεύθη καὶ ὤρυξε τάφον λέγων· μὴ καὶ οὗτος ἀποθάνῃ;
10 那时，辣古耳也起来，便叫他的仆人同他一起出去掘坟，因为他说：「恐怕他死了，我们又要受到讥笑与辱骂。」11 καὶ ἦλθε Ραγουὴλ εἰς τὴν οἰκίαν ἑαυτοῦ
11 他们掘完了坟墓，辣古耳回了家，12 καὶ εἶπεν ῎Εδνᾳ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ· ἀπόστειλον μίαν τῶν παιδισκῶν, καὶ ἰδέτωσαν εἰ ζῇ· εἰ δὲ μή, ἵνα θάψωμεν αὐτόν, καὶ μηδεὶς γνῷ.
12 叫了妻子来，说「你打发一个女仆进去看看他是死是活，假如他死了，我们马上埋了他，不让外人知道。」13 καὶ εἰσῆλθεν ἡ παιδίσκη ἀνοίξασα τὴν θύραν καὶ εὗρε τοὺς δύο καθεύδοντας.
13 她遂打发女仆去，女仆拿着灯，开了门，进去，看见他们还在一起安睡。14 καὶ ἐξελθοῦσα ἀπήγγειλεν αὐτοῖς, ὅτι ζῇ.
14 女仆便出来，报告说：「他还活着，没有什么不好。」15 καὶ εὐλόγησε Ραγουὴλ τὸν Θεὸν λέγων· εὐλογητὸς εἶ σύ, ὁ Θεός, ἐν πάσῃ εὐλογίᾳ καθαρᾷ καὶ ἁγίᾳ, καὶ εὐλογείτωσάν σε οἱ ἅγιοί σου καὶ πᾶαι αἱ κτίσεις σου, καὶ πάντες οἱ ἄγγελοί σου καὶ οἱ ἐκλεκτοί σου εὐλογείτωσάν σε εἰς τοὺς αἰῶνας.
15 他们便赞美天上的大主说：「天主，你应受一切纯洁和神圣的赞扬！愿众人永远赞美你！你的圣徒、你的一切受造物、你的众天使和你的选民，都应永远赞美你！」16 εὐλογητὸς εἶ ὅτι ηὔφρανάς με, καὶ οὐκ ἐγένετό μοι καθὼς ὑπενόουν, ἀλλὰ κατὰ τὸ πολὺ ἔλεός σου ἐποίησας μεθ᾿ ἡμῶν.
16 你是应受赞扬的，因为你使我快慰，没有让我预料的事发生，却按你的大慈大悲恩待了我们。17 εὐλογητὸς εἶ ὅτι ἠλέησας δύο μονογενεῖς· ποίησον αὐτοῖς, δέσποτα, ἔλεος, συντέλεσον τὴν ζωὴν αὐτῶν ἐν ὑγιείᾳ μετ᾿ εὐφροσύνης καὶ ἐλέους.
17 你是应受赞扬的，因为你怜悯了这两个独子独女。主啊！赐予他们慈惠和保佑，使他们一生满享快乐慈惠罢！」18 ἐκέλευσε δὲ τοῖς οἰκέταις χῶσαι τὸν τάφον.
18 随后，吩咐仆人在天亮以前，把坟墓填平。19 καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς γάμον ἡμερῶν δεκατεσσάρων.
19 他又吩咐他的妻子预备很多食物；他自己走到家畜群里，牵出两头牛和四只羊来，命人宰杀了，开始准备一连十四天的婚筵。20 καὶ εἶπεν αὐτῷ Ραγουὴλ πρὶν ἢ συντελεσθῆναι τὰς ἡμέρας τοῦ γάμου ἐνόρκως μὴ ἐξελθεῖν αὐτὸν ἐὰν μὴ πληρωθῶσιν αἱ δεκατέσσαρες ἡμέραι τοῦ γάμου.
20 随后，他叫了多俾亚来，向他宣誓说：「这十四天的婚筵未完结以前，你不可离开这里，你要在我这里住下吃喝，好抚慰我女儿破碎了的心灵。」21 καὶ τότε λαβόντα τὸ ἥμισυ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ πορεύεσθαι μεθ᾿ ὑγιείας πρὸς τὸν πατέρα· καὶ τὰ λοιπά, ὅταν ἀποθάνω καὶ ἡ γυνή μου.
21 凡我所有的，你立刻可带去一半，平安回到你父亲那里。那另一半，待我和我妻子死后，也是你们的。
《多俾亚传》第8章 科普特文（Sahidic方言） 1-15节
(1) ⲛ̅ⲧⲉⲣⲉⲩⲟⲩⲱ ⲟⲩⲱⲙ [….] ⲁⲩ ⲛ̅ [….] ⲧⲱⲃⲓⲁⲥ ⲉϩⲟⲩⲛ ⲛⲁⲥ.
吃喝完毕以后，他们领多俾亚进了她那里。(2) ⲛ̅ⲧⲟϥ ⲇⲉ ⲉϥⲙⲟⲟϣⲉ ⲁϥⲣ̅ⲡⲙⲉⲉⲩⲉ ⲛ̅ⲛ̅ϣⲁϫⲉ ⲛ̅ⲣⲁⲫⲁⲏⲗ. ⲁⲩⲱ ⲁϥϫⲓ ⲛ̅ⲧⲉⲣⲙⲉⲛⲧⲕⲱⲥ ⲛ̅ⲛ̅ϣⲟⲩϩⲏⲛⲉ ⲁϥⲧⲁⲗⲉ ⲡϩⲏⲧ ⲙ̅ⲡⲧⲉⲃⲧ ⲁⲣⲱⲟⲩ ⲙⲛ̅ ⲡⲓϩⲁⲣ [..] ⲡⲏⲥ ϣⲁϥ […] ⲥⲧⲟⲓ.
他走着的时候，想起了辣法耳的话，便取出鱼肝和鱼心，放在香炉的火炭上熏烟。(3) ⲛ̅ⲧⲉⲣⲉ ⲡⲇⲁⲓⲙⲟⲛⲓⲟⲛ […] ϣⲁ […] ⲙ̅ⲡⲥⲧⲟⲓ ⲁϥⲡⲱⲧ ⲉⲡⲟⲩⲉ ⲛ̅ⲧⲉⲣⲏⲙⲟⲥ ⲛ̅ⲕⲏⲙⲉ. ⲁⲩⲱ ⲁϥⲙⲟⲣϥ̅ ⲛ̅ϭⲓ ⲡⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ.
当魔鬼闻到那气味，便逃往上埃及的旷野去；天使追上去，把他捆在那里。(4) ⲛ̅ⲧⲉⲣⲟⲩϣⲱⲧⲙ̅ ⲇⲉ ⲉⲣⲱⲟⲩ ⲙ̅ⲡⲉⲥⲛⲁⲩ. ⲁϥⲧⲱⲟⲩⲛ ⲛ̅ϭⲓ ⲧⲱⲃⲓⲁⲥ ϩⲓϫⲛ̅ ⲡⲉϥϭⲗⲟ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁⲥ ⲇⲉ ⲧⲱⲟⲩⲛ ⲧⲁⲥⲱⲛⲉ ⲛ̅ⲧⲛ̅ϣⲗⲏⲗ ϫⲉⲕⲁⲥ ⲉⲣⲉ ⲡϫⲟⲉⲓⲥ ⲛⲁ ⲛⲁⲛ.
当他们两人被关在一起后，多俾亚从床上坐起来，对她说：“妹妹，起来！我们一同祈祷，求主怜悯我们。”(5) ⲁⲩⲱ ⲁϥⲁⲣⲭⲉⲓ ⲛ̅ϫⲱ ⲙ̅ⲙⲟⲥ ⲛ̅ϭⲓ ⲧⲱⲃⲓⲁⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̅ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲕⲥ̅ⲙⲁⲙⲁⲧ ⲡⲛⲟⲩⲧⲉ ⲛ̅ⲛⲉⲛⲉⲓⲟⲧⲉ. ⲁⲩⲱ ϥⲥ̅ⲙⲁⲙⲁⲧ ⲛ̅ϭⲓ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ ⲟⲩⲁⲁⲃ ⲁⲩⲱ ⲉⲧⲧⲁⲓⲏⲩ ϣⲁ ⲛⲓⲉⲛⲉϩ. ⲙⲁⲣⲟⲩⲥⲙⲟⲩ ⲉⲣⲟⲕ ⲛ̅ϭⲓ ⲙ̅ⲡⲏⲩⲉ ⲙⲛ̅ ⲛⲉⲕⲥⲱⲛⲧ ⲧⲏⲣⲟⲩ.
多俾亚开始祈祷说：“我们祖宗的天主，你是应受赞美的！你的名号圣而光荣，直到永远。愿诸天和你的一切受造物都赞美你。”(6) ⲛ̅ⲧⲟⲕ ⲁⲕⲧⲁⲙⲓⲉ ⲁⲇⲁⲙ ⲁⲩⲱ ⲁⲕϯ ⲛⲁϥ ⲛⲟⲩⲃⲟⲏⲑⲟⲥ ⲉⲧⲉ ⲉⲩϩⲁ ⲧⲉ ⲧⲁϣⲱⲡⲉ ⲛⲁϥ. ⲁⲩⲱ ⲉⲃⲟⲗ ⲛ̅ϩⲏⲧⲟⲩ ⲁⲡⲉⲥⲡⲉⲣⲙⲁ ⲛ̅ⲛ̅ⲣⲱⲙⲉ ϣⲱⲡⲉ. ⲛ̅ⲧⲟⲕ ⲁⲕϫⲟⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲁⲛⲟⲩ ⲡⲣⲱⲙⲉ ⲁⲛ ⲉⲧⲣⲉϥϣⲱⲡⲉ ⲙⲁⲩⲁⲁϥ. ⲙⲁⲣⲛ̅ⲧⲁⲙⲓⲟ ⲛⲁϥ ⲛ̅ⲟⲩⲃⲟⲏⲑⲟⲥ ⲕⲁⲧⲁ ⲣⲟϥ.
是你造了亚当，并给了他厄娃作助手和依靠。人类的后裔由他们二人传生。你曾说：一人独处不好，我要为他造个相称的助手。(7) ⲧⲉⲛⲟⲩ ϭⲉ ⲡϫⲟⲉⲓⲥ ⲉⲧⲃⲉ ⲟⲩⲡⲟⲣⲛⲉⲓⲁ ⲁⲛ ⲉⲓϫⲓ ⲛ̅ⲧⲁⲥⲱⲛⲉ ⲛ̅ⲧⲁⲓ. ⲁⲗⲗⲁ ϩⲛ̅ ⲟⲩⲙⲉ ⲟⲩⲉϩⲥⲁϩⲛⲉ ⲉⲣⲟⲓ ⲉⲛⲁ ⲛⲁⲓ ⲁⲩⲱ ⲛ̅ⲧⲁⲣ̅ϩⲗⲗⲟ ⲛⲙ̅ⲙⲁⲥ.
上主，现在我娶我这个妹妹，并不是由于情欲，而是出自真心；求你怜悯我，赐我们白头偕老。(8) ⲁⲩⲱ ⲡⲉϫⲁⲥ ⲛⲙ̅ⲙⲁϥ ϫⲉ ϩⲁⲙⲏⲛ.
她同他一起答说：“阿们。”(9) ⲁⲩⲱ ⲁⲩⲛ̅ⲕⲟⲧⲕ̅ ⲡⲉ ⲟⲩⲟⲉⲓϣ ⲛ̅ⲧⲉⲩϣⲏ.
随后，他们两人便睡了一夜。(10) ⲣⲁⲅⲟⲩⲏⲗ ⲇⲉ ⲁϥⲧⲱⲟⲩⲛ ⲁϥⲃⲱⲕ ⲁϥϣⲱⲕ ⲟⲩϩⲏ ⲉϥϫⲱ ⲙ̅ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲏⲡⲱⲥ ⲛ̅ⲧⲁϥ ⲁⲛ ⲁϥⲙⲟⲩ.辣古耳也起来了，他走出去挖了一个坑，心里说：“恐怕他也死了。”
(11) ⲁⲩⲱ ⲣⲁⲅⲟⲩⲏⲗ ⲁϥⲉⲓ ⲉϩⲟⲩⲛ ⲉⲡⲉϥⲏⲓ.
（挖好后）辣古耳回到了自己的家里。(12) ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̅ⲉⲇⲛⲁ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲉ ϫⲉ ϫⲉⲩ ⲟⲩⲛ̅ ⲛ̅ⲛⲉⲙϩⲁⲗ ⲛ̅ⲥⲃⲱⲕ ⲛ̅ⲥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲉ ⲇⲉ ⲉϥⲟⲛϩ̅ ⲇⲉ ⲙ̅ⲙⲟⲛ ⲇⲉ ⲛ̅ⲧⲛ̅ⲕⲱⲧⲥ̅ ⲛ̅ⲧⲛ̅ⲧⲙ̅ ⲗⲁⲁⲩ ⲉⲓⲙⲉ.
他对妻子厄德纳说：“派一个女仆进去看看他是生是死；如果他死了，我们就马上埋了他，免得别人知道。”(13) ⲁⲩⲱ ⲧⲉⲙϩⲁⲗ ⲁⲥⲟⲩⲱⲛ ⲁⲥⲃⲱⲕ ⲉϩⲟⲩⲛ ⲉⲣⲟⲟⲩ ⲁⲥϭⲛ̅ⲧⲟⲩ ⲉⲩⲛ̅ⲕⲟⲧⲕ̅.
女仆开了门，进去房里，发现他们两人正睡在一起。(14) ⲁⲩⲱ ⲛ̅ⲧⲉⲣⲉⲥⲉⲓ ⲉⲃⲟⲗ ⲁⲥ[…]ϫⲟⲩ ϫⲉ ϥⲟⲛϩ̅.
她出来报告他们说：“他还活着。”(15) ⲁⲩⲱ ϩⲣⲁⲅⲟⲩⲏⲗ ⲁϥⲥⲙⲟⲩ ⲉⲡⲛⲟⲩⲧⲉ ⲛ̅ ⲥⲛⲟⲩ ⲛⲓⲙ ⲁⲩⲱ ⲁϥⲥⲙⲁⲙⲁⲧ ⲁⲩⲱ (ⲉⲓⲥ) ⲉⲩⲟⲩⲁⲁⲃ ⲉϥϫⲱ ⲙ̅ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲕⲥ̅ⲙⲁⲙⲁⲧ ⲛ̅ⲧⲟⲕ ⲡⲛⲟⲩⲧⲉ ⲛ̅ ⲥⲛⲟⲩ ⲛⲓⲙ. ⲙⲁⲣⲟⲩⲥⲙⲟⲩ ⲉⲣⲟⲕ ⲛ̅ϭⲓ ⲛⲉⲕⲡⲉⲧⲟⲩⲁⲁⲃ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲙⲛ̅ ⲛⲉⲕⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲙⲛ̅ ⲛⲉⲕⲥⲱⲛⲧ ⲧⲏⲣⲟⲩ.
于是辣古耳时时刻刻赞美天主，他说：“天主，你是应受赞美的！愿你的一切圣徒赞美你，愿你的天使和你的一切受造物都赞美你。”
《多俾亚传》的文本流传非常复杂。现存最完整的希腊文版本（如《西乃抄本》）通常被认为是根据较早的希伯来文或阿拉美文原型翻译的。上文的埃及科普特文译文则参考了希腊文。圣热罗尼莫（St. Jerome）在翻译时，自述他使用的是一份阿拉美文（Aramaic）手稿。他是在一位懂阿拉美文的导师帮助下，口头翻译成拉丁文的。这意味着拉丁本并非“翻译自希腊文”，而是直接溯源至另一支已经失传的东方手稿。
圣热罗尼莫这段文字收录在《拉丁本圣经》的序言部分，也是学者研究文本来源的核心依据：
热罗尼莫关于《多俾亚传》之序言 PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBRUM TOBIAE.
Chromatio et Heliodoro episcopis Hieronymus presbyter in Domino salutem.
司铎热罗尼莫在主内向克罗马提（Chromatius）与赫利奥多鲁斯（Heliodorus）两位主教致以问候。Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt.
我不禁对你们的一再敦促感到惊讶：因为你们要求我将一本用迦勒底语（Chaldaeo sermone，即亚兰文/阿拉美文）写成的书译为拉丁文。此书即《多俾亚传》，希伯来人已将其从神圣经卷的目录中删去，归入他们所谓的“外典”（Apocrypha）之列。Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio.
我满足了你们的愿望，尽管这并非出于我个人的研究志趣。Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre.
因为希伯来学者指责我们，怪罪我们将这些违背他们正典的内容转译给拉丁听众。Sed melius esse judicans pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui.
然而，我判定：与其顺从法利塞人的评判，不如服从主教们的指令。因此，我尽我所能完成了这项工作。Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico: utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui.
由于迦勒底语与希伯来语相近，我找来了一位精通这两门语言的演说者，利用一天的时间辛勤工作：凡他用希伯来语（亚兰化希伯来语）向我表达的内容，我都立刻召来速记员，以拉丁语记录并解说出来。Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati, complesse.
当我得知自己已完成了你们屈尊下达的嘱托并令你们满意时，我将以此作为回报，请求你们在祈祷中为我代祷。
我们可以看出，圣热罗尼莫虽然觉得希伯来正典更严格，但他认为“服从主教的指令（episcoporum jussionibus deservire）”更为重要。这证明了《多俾亚传》在拉丁教会中的地位，不是由某一个学者的个人喜好决定的，而是由圣传（Sacred Tradition）和圣统制（Hierarchy）共同确立的。而拉丁文本不是希腊文的二传手，而是拥有独立溯源（阿拉美文，早于希腊文）、更接近东方环境的文本。
地址：https://la.wikisource.org/wiki/Liber_Tobiae_(Hieronymus)
1546年4月8日脱利腾大公会议（Concilium Tridentinum）第四次会议通过的《关于圣经的接受与编纂》决议（Decretum de editione et usu Sacrorum Librorum），肯定了《拉丁文通俗本圣经》的绝对地位。
《关于圣经的编纂及使用法令》[Decretum de editione et usu sacrorum librorum]
- 关于《通俗本》的权威性
- Insuper eadem sacrosancta Synodus considerans non parum utilitatis accedere posse Ecclesiae Dei si ex omnibus latinis editionibus quae circumferuntur sacrorum librorum quaenam pro authentica habenda sit innotescat:
此外，本届神圣大公会议考虑到，若能在所有流传的各版拉丁语圣经中，指明哪一版应被视为权威，将对天主的教会有莫大益处： - statuit et declarat ut haec ipsa vetus et vulgata editio quae longo tot saeculorum usu in ipsa Ecclesia probata est in publicis lectionibus disputationibus praedicationibus et expositionibus pro authentica habeatur:（本会）规定并宣告：这一古老且通行的版本（Vulgata），因其在教会内长达多个世纪的使用而得到认可，在公共读经、辩论、讲道及注释中，应被视为权威；
- et quod nemo illam reiicere quovis praetextu audeat vel praesumat.
任何人不得以任何借口，胆敢或擅自拒绝该版本。
- 关于圣经的解释权
- Praeterea ad coercenda petulantia ingenia decernit ut nemo suae prudentiae innixus in rebus fidei et morum ad aedificationem doctrinae christianae pertinentium sacram scripturam ad suos sensus contorquens:
此外，为压制轻率之辈，（本会）法令规定：在涉及信仰、道德以及基嘟徒教义建设的事项上，任何人不得依仗一己之见，歪曲圣经以符合自己的感官理解； - contra eum sensum quem tenuit et tenet sancta mater Ecclesia cuius est iudicare de vero sensu et interpretatione scripturarum sanctarum:
（任何人不得）违反神圣慈母教会所持守的意义去解释圣经，因为唯有教会拥有评判圣经真实意义与解释的权柄； - aut etiam contra unanimem consensum patrum ipsam scripturam sacram interpretari audeat etiamsi huiusmodi interpretationes nullo unquam tempore in lucem edendae forent.
亦不得违反圣教父们的一致共识去解释圣经，即便此类解释从未打算公诸于世。 - Qui contravenerint per ordinarios declarentur et poenis a iure statutis puniantur.
违者应由其教区长（Ordinaries）予以指证，并依法律规定的刑罚予以惩处。
- 关于圣经的出版与审查
- Sed et impressoribus modum in hac parte ut par est imponere volens qui iam sine modo hoc est putantes sibi licere quidquid libet sine licentia superiorum ecclesiasticorum:
（本会）亦欲对印刷商施加适当的限制，因其如今已肆无忌惮，认为无需教会长上的许可便可随心所欲： - ipsos Sacrae Scripturae libros et super illos adnotationes et expositiones quorumlibet indifferenter saepe tacito saepe etiam ementito prelo et quod gravius est sine nomine auctoris imprimunt:
他们往往隐瞒或伪造印刷地点，甚至更严重地，在不具作者姓名的情况下，随意印刷圣经书卷及其各类注解与说明； - alibi etiam impressos libros huiusmodi temere venales habent:
甚至胆敢私自贩卖在别处印刷的此类书籍。 - decernit et statuit ut posthac Sacra Scriptura potissimum vero haec ipsa vetus et vulgata editio quam emendatissime imprimatur:
为此（本会）法令规定：此后圣经，尤其是这一古老且通行的版本，必须以最严谨修订的形式印刷； - nulli que liceat imprimere vel imprimi facere quosvis libros de rebus sacris sine nomine auctoris:
任何人不得印刷或托人印刷任何不具作者姓名的神圣事务书籍； - neque illos in futurum vendere aut etiam apud se retinere nisi primum examinati probati que fuerint ab Ordinario sub poena anathematis et pecuniae in canone concilii novissimi lateranensis apposita.
未来亦不得贩卖或持有此类书籍，除非已先经教区长审查并批准，违者将受绝罚（Anathema）之刑及最近一次拉特朗大公会议法令所规定的罚金。
- 关于修会成员与出版许可
- Et si regulares fuerint ultra examinationem et probationem huiusmodi licentiam quoque a suis superioribus impetrare teneantur recognitis per eos libris iuxta formam suarum ordinationum.
若为修会成员，除上述审查与批准外，还须根据其修会章程，在长上审阅书籍后获得其许可。 - Qui autem scripto eos communicant vel evulgant nisi antea examinati probati que fuerint eisdem poenis subiaceant quibus impressores.
凡以手稿形式传播或发布此类书籍而未经审查批准者，应受与印刷商相同的处罚。 - Et qui eos habuerint vel legerint nisi prodiderint auctorem pro auctoribus habeantur.
凡持有或阅读此类书籍而未交出作者姓名者，应被视为作者本人。
- 批准证明的正式性
- Ipsa vero huiusmodi librorum probatio in scriptis detur atque ideo in fronte libri vel scripti vel impressi authentice appareat.
此类书籍的批准证明须以书面形式给出，并应正式显现在书籍、手稿或印刷品的扉页上。 - Id que totum hoc est et probatio et examen gratis fiat ut probanda probentur et reprobanda improbanda.
整项审查与批准过程应免费进行，以便应予赞同者获得批准，应予拒绝者遭到屏除。
- 关于滥用圣经文字的禁令
- Post haec temeritatem illam reprimere volens qua ad profana quaeque convertuntur et torquentur verba et sententiae Sacrae Scripturae:
此后，为压制那种将圣经文字与句子转化并歪曲用于世俗事务的轻率行为： - ad scurrilia scilicet fabulosa vana adulationes detractiones superstitiones impias et diabolicas incantationes divinationes sortes libellos etiam famosos:
即将其用于低俗、荒诞、虚妄之事，或用于谄媚、毁谤、迷信、亵渎及魔鬼的咒语、占卜、抽签，乃至诽谤性的文集： - mandat et praecipit ad tollendam huiusmodi irreverentiam et contemptum et ne de cetero quisquam quomodolibet verba scripturae sacrae ad haec et similia audeat usurpare:
（本会）下令并指示：为消除此类不敬与轻慢，并严禁任何人此后以任何方式胆敢将圣经文字用于此类及相似用途； - ut omnes huius generis homines temeratores et violatores verbi Dei iuris et arbitrii poenis per episcopos coerceantur.
所有此类亵渎及违反天主圣言者，应由主教依法律与裁量权予以处罚。
"Quovis prætéxtu"（以任何借口）：这几个字非常有力量。无论是“考古学发现”、“语言学差异”还是“底本对不上”，在大公会议看来都属于“借口”。教会严禁因这些借口而拒绝（reiícere）这一承载了圣人教导及古老传统的圣经版本。那么《多俾亚传》中关于‘三夜祈祷’和‘圣人子孙’的教导，就是天主教会的婚姻神学依据，确凿无疑，任何现代精简的译本都无权削弱其神圣的指导地位。
拉丁文学习：
Tobitas 8
- Póstquam vero cœnavérunt, introduxérunt iúvenem ad eam.
Póstquam: 连词。意为“在……之后”。
cœnavérunt: 词典 cœno, -áre。解析：直陈式完成时主动语态第三人称复数。意为“吃过晚饭”。
introduxérunt: 词典 intródúco, -ere。解析：由 intro (进入) + duco (引领) 组成，完成时。意为“领入、引进”。
iúvenem: 词典 iúvenis, -is, m.。解析：名词宾格单数。意为“青年人”（指多俾亚）。
ad eam: 介词短语。ad 接宾格，意为“到她那里”（指撒辣的卧室）。
- Recordátus ítaque Tobías sermónum Ángeli, prótulit de cassidíli suo partem íécoris, posuítque eam super carbónes vivos.
Recordátus: 词典 recordor, -ári。解析：异态动词过去分词，主格单数阳性。用法：常接属格。意为“回想起”。
sermónum: 词典 sermo, -ónis, m.。解析：名词属格复数。意为“话语、教导”。
prótulit: 词典 profero, proferre。解析：由 pro (向前) + fero (拿) 组成，完成时。意为“拿出、取出”。
cassidíli: 词典 cassidíle, -is, n.。解析：名词夺格单数。意为“小囊、行囊、小口袋”。
íécoris: 词典 iecur, iecoris, n.。解析：名词属格单数。意为“肝脏”（鱼肝）。
carbónes vivos: 词典 carbo (炭) + vivus (活的/燃着的)。意为“火炭、活炭”。
- Tunc Ráphael Ángelus apprehéndit dæmónium, et religávit illud in desérto superióris Ægýpti.
apprehéndit: 词典 apprehéndo, -ere。解析：完成时。意为“抓获、揪住”。
dæmónium: 词典 dæmónium, -ii, n.。意为“恶魔、魔鬼”。
religávit: 词典 religo, -áre。解析：完成时。意为“捆绑、系住”。
desérto: 词典 desértum, -i, n.。意为“荒野、沙漠”。
superióris: 词典 súperus 的比较级。意为“上部的、上游的”。
- Tunc hortátus est vírginem Tobías, dixítque ei: Sara, exsúrge, et deprecémur Deum hódie, et cras, et secúndum cras: quia his tribus nóctibus Deo iúngimur: tértia autem transácta nocte, in nostro érimus coniúgio.
hortátus est: 词典 hortor, -ári。解析：异态动词完成时。意为“劝勉、鼓励”。
exsúrge: 词典 exsurgo, -ere。解析：命令式。意为“起来”。
deprecémur: 词典 déprecor, -ári。解析：现在时虚拟式第一人称复数。用法：劝诱语气。意为“让我们祈求、哀求”。
secúndum cras: 直译为“第二个明天”，即后天。
iúngimur: 词典 iungo, -ere。解析：现在时被动语态。意为“与……结合/契合”。
transácta: 词典 transigo, -ere。解析：过去分词夺格。意为“度过、经过”。
coniúgio: 词典 coniúgium, -ii, n.。意为“婚姻、结合”。
- Fílii quippe sanctórum sumus, et non póssumus ita coniúngi sicut gentes, quæ ignórant Deum.
quippe: 副词/连词。意为“的确、因为”。
sanctórum: 词典 sanctus, -i, m.。解析：名词属格复数。意为“圣徒们、圣人们”。
gentes: 词典 gens, gentis, f.。解析：此处指“外邦人、异教徒”。
ignórant: 词典 ignóro, -áre。解析：现在时第三人称复数。意为“不知道、不认识”。
- Surgéntes autem páriter, instánter orábant ambo simul, ut sánitas darétur eis.
páriter: 副词。意为“同样地、一起”。
instánter: 副词。由 instans 衍生。意为：迫切地、坚持地。
sánitas: 词典 sánitas, -átis, f.。解析：名词主格。意为“健康、康复、痊愈”。
- Dixítque Tobías: Dómine Deus patrum nostrórum, benedícant te cæli et terræ, maréque et fontes, et flúmina, et omnes creatúræ tuæ, quæ in eis sunt.
benedícant: 词典 benedíco, -ere。解析：现在时虚拟式第三人称复数。用法：祈愿语气。意为“愿……赞美/祝颂”。
fontes: 词典 fons, fontis, m.。意为“泉源”。
flúmina: 词典 flumen, -inis, n.。意为“河流”。
- Tu fecísti Adam de limo terræ, dedistíque ei adiutórium Hevam.
limo: 词典 limus, -i, m.。解析：夺格。意为“泥土、黄土、黏土”。
adiutórium: 词典 adiutórium, -ii, n.。意为“帮助者、助手”。
- Et nunc Dómine tu scis, quia non luxúriæ causa accípio sorórem meam cóniugem, sed sola posteritátis dilectióne, in qua benedicátur nomen tuum in sæcula sæculórum.
luxúriæ: 词典 luxúria, -ae, f.。解析：属格。意为“情欲、淫荡”。
causa: 夺格用法。意为“为了……的目的”。
posteritátis: 词典 posteritas, -átis, f.。意为“后代、子孙”。
dilectióne: 词典 dilectio, -ónis, f.。意为“爱、爱慕”。
in sæcula sæculórum: 固定短语，意为“世世代代、永永远远”。
- Dixit quoque Sara: Miserére nobis Dómine, miserére nobis, et consenéscamus ambo páriter sani.
consenéscamus: 词典 consenésco, -ere。解析：现在时虚拟式第一人称复数。意为“让我们一起变老”。
11-12. Et factum est circa pullórum cantum, accersíri iussit Ragúel servos suos, et abiérunt cum eo páriter ut fóderent sepúlchrum. Dicébat enim: Ne forte símili modo evénerit ei, quo et céteris illis septem viris, qui sunt ingréssi ad eam.
pullórum cantum: 词典 pullus (幼禽/鸡) + cantus (歌声)。意为“鸡鸣时分”。
fóderent: 词典 fodio, -ere。解析：未完成时虚拟式第三人称复数。意为“挖掘”。
sepúlchrum: 词典 sepúlchrum, -i, n.。意为“坟墓”。
evénerit: 词典 evénio, -íre。解析：将来完成时/虚拟式完成时。意为“发生、结果”。
13-15. Cumque parássent fossam, revérsus Ragúel ad uxórem suam, dixit ei: Mitte unam de ancíllis tuis, et vídeat si mórtuus est, ut sepéliam eum antequám illuéscat dies. At illa misit unam ex ancíllis suis. Quæ ingréssa cubículum, réperit eos salvos et incólumes, secum páriter dormiéntes.
ancíllis: 词典 ancílla, -ae, f.。意为“女仆”。
illuéscat: 词典 illuésco, -ere。意为“天亮、发光”。
incólumes: 词典 incólumis, -e。意为“平安无事的、毫发无损的”。
16-18. Et revérsa nunciávit bonum núntium: et benedixérunt Dóminum, Ragúel vídelicet et Anna uxor eius, et dixérunt: Benedícimus te Dómine Deus Israel, quia non cóntigit quemádmodum putabámus. Fecísti enim nobíscum misericórdiam tuam, et exclusísti a nobis inimícum persequéntem nos.
nunciávit: 词典 núncio, -áre。意为“报告、传达”。
exclusísti: 词典 exclúdo, -ere。意为“赶走、排除”。
persequéntem: 分词。意为“迫害、追踪”。
- Misértus es autem duóbus únicis. Fac eos Dómine plénius benedícere te: et sacrifícium tibi laudis tuæ et suæ sanitátis offérre, ut cognóscat univérsitas géntium, quia tu es Deus solus in univérsa terra.
Misértus es: 词典 mísereor, -éri。意为“祢怜悯了”。
únicis: 词典 únicus, -a, -um。意为“独生的、唯一的”。
sacrifícium laudis: “赞美之祭”。
20-22. 庆典与酬谢
Statímque præcépit servis suis Ragúel, ut replérent fossam, quam fécerant priúsquam elucésceret. Uxóri autem suæ dixit ut intruéret convívium, et præparáret ómnia, quæ in cibos erant iter agéntibus necessária. Duas quoque pingues vaccas, et quátuor aríetes occídi fecit, et parári épulas ómnibus vicínis suis, cunctísque amícis.
replérent: 词典 répleo, -ére。意为“填满”。
épulas: 词典 épulæ, -árum, f. pl.。意为“筵席、丰盛的饭菜”。
vaccas / aríetes: “母牛”与“公羊”。
23-24. 遗产与契约
Et adiurávit Ragúel Tobíam, ut duas hebdómadas morarétur apud se. De ómnibus autem, quæ possidébat Ragúel, dimídiam partem dedit Tobíæ, et fecit scriptúram, ut pars dimídia quæ superérat post óbitum eórum, Tobíæ domínio deveníret.
hebdómadas: 词典 hebdómas, -adis, f.（希腊语源）。意为“星期、周”。
scriptúram: 词典 scriptúra, -ae, f.。此处指“文书、契约”。
deveníret: 词典 devénio, -íre。意为“传给、归于”。
PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBRUM TOBIAE.
Chromatio et Heliodoro episcopis Hieronymus presbyter in Domino salutem.
PRAEFATIO: 名词主格单数。词典 praefátio, -ónis, f.。意为“序言、前言”。
HIERONYMI: 名词属格单数。词典 Hierónymus, -i, m.。意为“热罗尼莫的”。
Chromatio et Heliodoro: 名词与格单数。受词 salutem 支配。意为“致克罗马提与赫利奥多鲁斯”。
episcopis: 名词与格复数。词典 epíscopus, -i, m.。意为“致主教们”。
presbyter: 名词主格单数。词典 présbyter, -eri, m.。意为“司铎、长老”。
salutem: 名词宾格单数。词典 salus, salútis, f.。在此为固定问候语（dicit salutem），意为“致意、问候”。
第一段：Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt.
Mirari: 异态动词不定式。词典 miror, mirári。意为“惊讶、惊奇”。
desino: 动词。词典 désino, -ere。解析：现在时第一人称单数。意为“停止、结束”。
exactionis: 名词属格单数。词典 exáctio, -ónis, f.。意为“督促、要求、强征”。
instantiam: 名词宾格单数。词典 instántia, -ae, f.。意为“坚持、一再恳求”。
exigitis: 动词。词典 éxigo, -ere。解析：现在时第二人称复数。意为“你们要求、你们敦促”。
Chaldaeo sermone: 夺格短语。Chaldǽus (迦勒底的/亚兰的) + sermo (语言/话语)。在此指亚兰文。
conscriptum: 过去分词宾格单数。词典 conscríbo, -ere。意为“写成的、编写的”。
traham: 动词。词典 traho, -ere。解析：现在时虚拟式第一人称单数（用于 ut 引导的宾语从句）。意为“拉、转译、转化”。
utique: 副词。意为“特别是、正是”。
catalogo: 名词夺格单数。词典 catálogus, -i, m.。意为“目录、名册”。
secantes: 现在分词主格复数。词典 seco, -áre。意为“切断、剔除、删去”。
apocrypha: 形容词/名词宾格复数。词典 apócryphus, -a, -um。意为“隐藏的、伪经的、外典的”。
manciparunt: 动词。词典 máncipo, -áre（mancipavérunt 的缩写）。意为“移交、归入、交给”。
第二、三段：Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio.Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre.Sed melius esse judicans pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui.
Feci satis: 短语。facio (做) + satis (足够)。意为“满足、使满意”。
desiderio: 名词与格单数。词典 desidérium, -ii, n.。意为“愿望、渴求”。
studio: 名词夺格单数。词典 stúdium, -ii, n.。意为“热忱、志趣、研究”。
Arguunt: 动词。词典 árguo, -ere。解析：现在时第三人称复数。意为“指责、控诉”。
imputant: 动词。词典 ímputo, -áre。意为“归罪于、怪罪”。
canonem: 名词宾格单数。词典 canon, -onis, m.。意为“正典、标准”。
auribus: 名词与格复数。词典 auris, -is, f.。直译为“给耳朵”，引申为“给听众”。
transferre: 动词不定式。词典 tránsfero, -ferre。意为“转译、移动”。
judicans: 现在分词主格单数。词典 iúdico, -áre。意为“判定、认为”。
pharisaeorum: 名词属格复数。词典 pharisǽus, -i, m.。意为“法利塞人的”。
displicere: 动词不定式。词典 displíceat。意为“使不悦、违背”。
jussionibus: 名词与格复数。词典 iússio, -ónis, f.。意为“命令、指令”。
deservire: 动词不定式。词典 desérvio, -íre。意为“服从、事奉”。
institi: 动词。词典 insto, instáre。解析：完成时第一人称单数。意为“着手、坚持完成”。
第四段：Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico: utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui.
vicina: 形容词主格单数阴性。词典 vicínus, -a, -um。意为“相近的、邻近的”。
peritissimum: 形容词最高级宾格单数阳性。词典 perítus, -a, -um。意为“最精通的”。
loquacem: 名词/形容词宾格单数。词典 loquax, -ácis。在此指“能言善辩者、演说者”。
reperiens: 现在分词。词典 repério, -íre。意为“找到、发现”。
unius diei: 属格短语。unus (一) + dies (天)。意为“一天的”。
arripui: 动词。词典 arrípio, -ere。解析：完成时。意为“抓取、承担、开始进行”。
expressit: 动词。词典 exprímo, -ere。解析：完成时。意为“表达、翻译出”。
accito: 过去分词夺格（独立夺格结构）。词典 accio, -íre。意为“召来、叫来”。
notario: 名词夺格。词典 notárius, -ii, m.。意为“速记员、书记官”。
exposui: 动词。词典 expóno, -ere。解析：完成时。意为“阐述、记录、陈述”。
第五段：Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati, complesse.
Orationibus: 名词夺格复数。词典 orátio, -ónis, f.。意为“在祈祷中”。
mercedem: 名词宾格单数。词典 merces, mercédis, f.。意为“酬劳、赏报”。
compensabo: 动词。词典 compénso, -áre。解析：将来时第一人称单数。意为“抵偿、补偿、回报”。
didicero: 动词。词典 disco, -ere。解析：将来完成时第一人称单数。意为“当我得知/学会时”。
jubere: 动词不定式。词典 iúbeo, -ére。意为“下令、嘱托”。
dignati (estis): 异态动词完成时。词典 dignor, -ári。意为“屈尊、认为值得”。
complesse: 动词不定式。词典 cómpleo, -ére（complévisse 的缩写）。意为“完成”。
Decretum de editione et usu sacrorum librorum
- Insuper eadem sacrosancta Synodus considerans non parum utilitatis accedere posse Ecclesiae Dei si ex omnibus latinis editionibus quae circumferuntur sacrorum librorum quaenam pro authentica habenda sit innotescat:
Insuper: 副词。意为“此外、而且”。
Synodus: 名词主格单数。词典 sýnodus, -i, f.。意为“大公会议、会议”。
considerans: 现在分词。词典 consídero, -áre。意为“考虑到、审议”。
utilitatis: 名词属格单数。词典 utílitas, -átis, f.。意为“益处、效用”。
circumferuntur: 动词。词典 circúmfero, -férre。解析：现在时被动语态第三人称复数。意为“流传、传播”。
authentica: 形容词主格单数阴性。词典 authénticus, -a, -um。意为“权威的、真实的、可靠的”。
innotescat: 动词。词典 innotésco, -ere。解析：现在时虚拟式第三人称单数。意为“为人所知、查明”。
statuit et declarat ut haec ipsa vetus et vulgata editio quae longo tot saeculorum usu in ipsa Ecclesia probata est in publicis lectionibus disputationibus praedicationibus et expositionibus pro authentica habeatur:statuit: 动词。词典 státuo, -ere。解析：完成时/现在时第三人称单数。意为“规定、设立”。
vulgata: 过去分词。词典 vulgo, -áre。在此指“通行的、大众的”。
probata est: 动词。词典 probo, -áre。解析：完成时被动语态。意为“得到认可、经受检验”。
disputationibus: 名词夺格复数。词典 disputátio, -ónis, f.。意为“辩论、学术讨论”。
habeatur: 动词。词典 hábeo, -ére。解析：现在时虚拟式被动语态（用于 ut 从句）。意为“被视为、被当作”。
et quod nemo illam reiicere quovis praetextu audeat vel praesumat.reiicere: 动词不定式。词典 reício, -ere。意为“拒绝、排斥、抛弃”。
praetextu: 名词夺格单数。词典 prætéxtus, -us, m.。意为“借口、托词”。
praesumat: 动词。词典 præsúmo, -ere。意为“擅自、推测、冒昧”。
- Praeterea ad coercenda petulantia ingenia decernit ut nemo suae prudentiae innixus in rebus fidei et morum ad aedificationem doctrinae christianae pertinentium sacram scripturam ad suos sensus contorquens:
Praeterea: 副词。意为“此外”。
coercenda: 动词形容词。词典 coérceo, -ére。意为“压制、约束”。
petulantia: 形容词宾格复数中性。词典 petulans, -ántis。意为“轻率的、任性的”。
ingenia: 名词宾格复数。词典 ingénium, -ii, n.。意为“才智、天性、人”。
innixus: 过去分词。词典 innítor, -i。意为“依靠、凭借（接与格/夺格）”。
contorquens: 现在分词。词典 contórqueo, -ére。意为“歪曲、曲解”。
contra eum sensum quem tenuit et tenet sancta mater Ecclesia cuius est iudicare de vero sensu et interpretatione scripturarum sanctarum:tenuit: 动词完成时。词典 téneo, -ére。意为“持守、保存”。
iudicare: 动词不定式。词典 iúdico, -áre。意为“评判、裁决”。
aut etiam contra unanimem consensum patrum ipsam scripturam sacram interpretari audeat etiamsi huiusmodi interpretationes nullo unquam tempore in lucem edendae forent.unanimem: 形容词。词典 unánimus, -a, -um。意为“一致的”。
consensum: 名词宾格单数。词典 consénsus, -us, m.。意为“共识、同意”。
edendae: 动词形容词。词典 edo, -ere。意为“出版、公诸于世”。
Qui contravenerint per ordinarios declarentur et poenis a iure statutis puniantur.contravenerint: 动词。词典 contravenío, -íre。解析：将来完成时/虚拟式完成时。意为“违反”。
ordinarios: 名词。词典 ordinárius, -ii, m.。指“教区长、主教”。
puniantur: 动词。词典 púnio, -íre。解析：现在时虚拟式被动语态。意为“受惩罚”。
- Sed et impressoribus modum in hac parte ut par est imponere volens qui iam sine modo hoc est putantes sibi licere quidquid libet sine licentia superiorum ecclesiasticorum:
impressoribus: 名词与格复数。词典 impréssor, -óris, m.。意为“印刷商”。
licere: 动词不定式（无人称）。意为“被允许、合法”。
ipsos Sacrae Scripturae libros et super illos adnotationes et expositiones quorumlibet indifferenter saepe tacito saepe etiam ementito prelo et quod gravius est sine nomine auctoris imprimunt:
adnotationes: 名词宾格复数。词典 adnotátio, -ónis, f.。意为“注解”。
indifferenter: 副词。意为“随意地、无差别地”。
ementito: 过去分词夺格。词典 eméntior, -íri。意为“伪造的、虚假的”。
prelo: 名词夺格。词典 prelum, -i, n.。在此指“印刷、出版地点”。
decernit et statuit ut posthac Sacra Scriptura potissimum vero haec ipsa vetus et vulgata editio quam emendatissime imprimatur:
emendatissime: 副词最高级。词典 emendáte。意为“最精确地、修定得最完美地”。
nulli que liceat imprimere vel imprimi facere quosvis libros de rebus sacris sine nomine auctoris:
liceat: 动词。词典 licet, licére。解析：虚拟式。意为“准许”。
neque illos in futurum vendere aut etiam apud se retinere nisi primum examinati probati que fuerint ab Ordinario sub poena anathematis et pecuniae in canone concilii novissimi lateranensis apposita.
retinere: 动词不定式。词典 retíneo, -ére。意为“持有、保留”。
examinati: 过去分词。词典 exámino, -áre。意为“审查、考查”。
anathematis: 名词属格单数。词典 anáthema, -atis, n.。意为“绝罚、诅咒”。
- Et si regulares fuerint ultra examinationem et probationem huiusmodi licentiam quoque a suis superioribus impetrare teneantur recognitis per eos libris iuxta formam suarum ordinationum.
regulares: 名词主格复数。指“修会成员、会士”。
impetrare: 动词不定式。词典 ímpetro, -áre。意为“获得、求得”。
teneantur: 动词。词典 téneo, -ére。在此指“有义务、必须”。
Qui autem scripto eos communicant vel evulgant nisi antea examinati probati que fuerint eisdem poenis subiaceant quibus impressores.
evulgant: 动词。词典 evúlgo, -áre。意为“发布、公开”。
subiaceant: 动词。词典 subiáceo, -ére。意为“遭受、服从于”。
- Ipsa vero huiusmodi librorum probatio in scriptis detur atque ideo in fronte libri vel scripti vel impressi authentice appareat.
fronte: 名词夺格。词典 frons, frontis, f.。在此指“扉页、开头”。
Id que totum hoc est et probatio et examen gratis fiat ut probanda probentur et reprobanda improbanda.
gratis: 副词。意为“免费地”。
reprobanda: 动词形容词。词典 réprobo, -áre。意为“应予摒弃的”。
- Post haec temeritatem illam reprimere volens qua ad profana quaeque convertuntur et torquentur verba et sententiae Sacrae Scripturae:
temeritatem: 名词宾格单数。词典 teméritas, -átis, f.。意为“轻率、冒失”。
profana: 形容词。词典 profánus, -a, -um。意为“世俗的、不神圣的”。
ad scurrilia scilicet fabulosa vana adulationes detractiones superstitiones impias et diabolicas incantationes divinationes sortes libellos etiam famosos:
scurrilia: 形容词/名词。词典 scurrílis, -e。意为“下流的、小丑般的”。
incantationes: 名词。词典 incantátio, -ónis, f.。意为“咒语”。
mandat et praecipit ad tollendam huiusmodi irreverentiam et contemptum et ne de cetero quisquam quomodolibet verba scripturae sacrae ad hec et similia audeat usurpare:
tollendam: 动词形容词。词典 tollo, -ere。意为“消除、撤除”。
contemptum: 名词宾格单数。词典 contémptus, -us, m.。意为“轻慢、蔑视”。
usurpare: 动词不定式。词典 usúrpo, -áre。意为“盗用、占用”。
ut omnes huius generis homines temeratores et violatores verbi Dei iuris et arbitrii poenis per episcopos coerceantur.
violatores: 名词主格复数。词典 violátor, -óris, m.。意为“违反者、亵渎者”。
arbitrii: 名词属格单数。词典 arbítrium, -ii, n.。意为“裁量权、判断”。